WSZYSTKO DO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW : Przydomowe oczyszczalnie ścieków
ImageNa terenach nieskanalizowanych coraz powszechniej stosowane są małe oczyszczalnie ścieków, zwane przydomowymi - rozwiązanie, które sprawdza się w naszych warunkach od ponad 15 lat; rozwiązanie estetyczne oraz łatwe i tanie w eksploatacji.

Termin "małe (przydomowe) oczyszczalnie ścieków" dotyczy kompletnych instalacji odbierających ścieki od 4 - 200 osób. Mała oczyszczalnia jest dobrym rozwiązaniem dla domu jednorodzinnego, pensjonatu, szkoły. Odciek z oczyszczalni ma skład odpowiadający wymogom prawa polskiego i unijnego. Na rynku polskim jest wiele solidnych firm spełniających surowe wymogi technicze i proponujących kompletne rozwiązania. Istnieją oczywiście różne technologie, ale zasada działania pozostaje stała - oczyszczanie jest co najmniej dwustopniowe.

 

Jak to działa i wygląda

Podczyszczanie (beztlenowy etap oczyszczania) przebiega w osadniku gnilnym (wstępnym): zbiorniku z tworzywa sztucznego (najczęściej polietylenu) umieszczonego pod powierzchnią gruntu.
W zbiorniku mają miejsce procesy sedymentacji, czyli osadzania i flotacji, czyli wypływania większych zanieczyszczeń. Osady z dna muszą być okresowo wybierane. Zanieczyszczenia flotujące są zbierane na filtrze biologicznym na wylocie ze zbiornika. Pracę osadnika wstępnego można usprawnić poprzez dodanie do niego preparatów bakteryjnych (bioaktywatorów). Następuje wówczas biologiczny rozkład zanieczyszczeń.
Wymiar zbiornika zależny jest od ilości produkowanych ścieków (można też rozbudowywać część podczyszczającą, konstruując baterię osadników lub zastosować osadniku dwu- lub trzykomorowe). Użytkownik widzi na powierzchni ziemi tylko pokrywy studzienek rewizyjnych.

Oczyszczanie tlenowe, składające się z procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych przy udziale tlenu, najczęsciej zachodzi w gruncie, filtrze doczyszczającym lub w specjalnym zbiorniku, czyli reaktorze biologicznym, tzn. w zbiorniku zawierającym mikroorganizmy. Oczyszczanie w gruncie wymaga zamontowania studzienki rozdzielczej i ułożenia drenażu rozsączającego (układ rur z otworami, przez które oczyszczone ścieki wypływają do gruntu) - użytkownik widzi na powierzchni pokrywę studzienki i wywiewki - wyloty rur kanalizacyjnych. Oczyszczanie w gruncie wymaga specjalnych warunków - konieczny jest grunt piaszczysty (o dobrej przepuszczalności) oraz niski poziom wód gruntowych (drenaż musi znajdować sięco najmniej 1,5 m nad poziomem wód - warstwa piasku tej grubości wystarczy do oczyszczenia ścieku z osadnika gnilnego) .

Jeśli warunki gruntowe są mniej sprzyjające (poziom wód gruntowych jest wysoki), drenaż może być wykonany w tzw. filtrze piaskowym. Ma on formę nasypu, widocznego na powierzchni. Wysokość nasypu zależy od poziomu wód gruntowych - nasyp musi być na tyle wysoki, by drenaż znalazł się na wysokości 1,5 m nad poziomem wód gruntowych. Jeśli drenaż znajdzie się wyżej niż osadnik, konieczne jest zastosowanie przepompowni zamiast studzienki rozdzielczej - na powierzchni będzie widoczna jej pokrywa. Studzienka rozdzielcza (z widoczną na powierzchni pokrywą) musi się też znaleźć w nasypie.

Filtr doczyszczający jest stosowany, jeśli nie można odprowadzać ścieków po osadniku bezpośrednio do gruntu (np. niesprzyjające warunki geologiczne). Zapewnia on oczyszczanie na podobnym poziomie jak grunt naturalny. Oczyszczone ścieki z filtra mogą być odprowadzone do rowu melioracyjnego lub przez studnię chłonną do głębszych warstw gruntu. Na powierzchni będzie widoczna pokrywa filtra doczyszczającego.

Jeżeli oczyszczanie ma przebiegać w zbiorniku, będzie on widoczny na powierzchni. W zbiorniku wytwarza się biomasa neutralizująca ścieki; dlatego wypełniony jest on złożem (żwir lub kształtki z tworzywa), na którym biomasa może się rozwinąć. Cała oczyszczalnia wraz ze zbiornikiem zajmuje mniej miejsca niż w przypadku oczyszczania w gruncie. Oczyszczone ścieki kierowane są do studni chłonnej lub rowu melioracyjnego.

Jeśli pojawią się ścieki specjalne (np. ze stołówek) oczyszczalnia może być uzupełniona o dodatkowe elementy, np. oddzielacz tłuszczu i filtry.

Ile to kosztuje?

Przyjrzyjmy się składnikom kosztu budowy i utrzymania oczyszczalni:

  • Projekt (wykonany przez uprawnionego projektanta) kosztuje od 300 do 700 PLN;
  • Koszt postępowania adminstracyjnego wynosi ok. 1000 PLN;
  • Koszt wykonania oczyszczalni wynosi, zależnie od technologii, materiałów, warunków terenowych od kilku do kilkunastu tysięcy PLN. Materiały to 50 - 70% ceny (przykładowa cena osadnika gnilnego, który wystarczy na potrzeby 4 - 5 osobowej rodziny to ok. 1900 PLN); robocizna - ok. 40%;
  • Koszt eksploatacji, obejmujący zużycie energii elektrycznej i okresowy (co ok. 6 miesięcy) wywóz osadów wynosi od 15 do 90 PLN miesięcznie.

Jak to załatwić?

Przy wszelkich inwestycjach budowlanych najbardziej uciążliwe są formalności. Aby wybudować na swoim terenie przydomową oczyszczalnię ścieków, trzeba postąpić zgodnie z ustawami Prawo budowlane i Prawo wodne.

Trzeba pamiętać, że drenaż rozsączający lub studnia chłonna muszą być oddalone o 3 m od granicy działki i o 30 m od studni wodociągowej. Jeśli nie można zachować tych odległości, można próbować porozumieć się z właścicielami sąsiednich działek - może wspólna oczyszczalnia rozwiązałaby sprawę. Jeśli nie uda się tego przeprowadzić, trzeba zrezygnować z oczyszczalni przydomowej.

Według Prawa budowlanego, jeśli wydajność oczyszczalni nie przekracza 7,5m3/dobę (wartość ta jest określona w projekcie i w przypadku oczyszczalni przydomowej zazwyczaj nie jest przekraczana) trzeba zwrócić się do Starosty Powiatowego, składając zgłoszenie budowlane, zawierające określenie rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót oraz terminu rozpoczęcia robót. Należy też dołączyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością oraz odpowiednie rysunki i szkice, a także "pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami". W przypadku oczyszczalni przydomowej będzie to pozwolenie wodnoprawne.
Według Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne trzeba uzyskać na wykonanie i eksploatację urządzeń wodnych. O wydanie tego pozwolenia występuje się do Starosty, a do wniosku należy dołączyć operat wodnoprawny (w przypadku wykonania urządzeń, czyli budowy oczyszczalni jego rolę może spełniać projekt). Pozwolenie wodnoprawne jest konieczne, jeśli będą wprowadzane do gruntu ścieki w ilości wiekszej niż 5m3.

Mam oczyszczalnię - i co dalej?

Eksploatacja oczyszczalni jest łatwa i niedroga - konieczne są jednak okresowe kontrole pracy poszczególnych elementów (osadnik, studzienka, złoże). Najważniejsze jest kontrolowanie ilości osadu w osadniku wstępnym i usuwanie go raz na 1,5 roku (może to zrobić pracownik firmy dostarczającej oczyszczalnię). Jeśli oczyszczalnia ma zbiornik przeznaczony do oczyszczania biologicznego, należy przeprowadzać okresowe płukanie złoża. Oczyszczalnie, które zostały wykonane do tej pory, pracują bezawaryjnie pod warunkiem prawidłowego wykonania, a ewentualne błedy są stosunkowo łatwe do wykrycia i usunięcia.

autor: Joanna Ryńska, e-instalacje.pl
data publikacji: 30.11.2004